Toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak werden honderdduizenden mannen naar het front gestuurd. Zeer velen sneuvelden of raakten vermist. De meesten verbleven jarenlang in primitieve stellingen, vaak onder de meest barre omstandigheden.
Contact met het thuisfront hadden zij vrijwel alleen via pakjes, brieven en vooral prentbriefkaarten. Die waren onmisbaar om overeind te blijven. Vele miljoenen zijn er verstuurd.
Het zijn beelden van de oorlog of van de kampen, maar ook nationalistische, krijgshaftige, scabreuze, spottende, sentimentele en romantische kaarten. Ze werden door de familie thuis als een kostbare schat bewaard, het waren tekens van leven.
Dit boek pretendeert niet ‘de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog in prentbriefkaarten'
te zijn. Het wil een indruk geven van het grote aantal aspecten van die vernietigende periode,
dat op prentbriefkaarten is vastgelegd. Maar het bevat slechts een greep uit de vele
duizenden kaarten over dit onderwerp. Er moesten keuzes worden gemaakt en die zijn doorgaans arbitrair.
Natuurlijk zijn er nog meer belangrijke operatieterreinen (Chemin des Dames, Loos, Gallipoli, Notre Dame de Lorette…) dan in het boek zijn opgenomen, nog meer in
elkaar geschoten steden zoals Dinant, Reims, Albert….
Het beeld van een gebombardeerd
en beschoten Antwerpen verschilt echter in wezen niet van dat van Reims of Arras; een
loopgraaf bij Verdun ziet er niet veel anders uit dan een in Picardie. Een compleet beeld
is in klein bestek niet haalbaar.
Belangrijker in deze uitgave is echter de aanwezigheid van de soldaat, aan welke kant hij
ook vocht. Hij staat centraal. Hij is er in alle situaties, onder alle omstandigheden. Met zijn
angsten en zijn momenten van moed, met zijn ontberingen en voortdurend verlangen naar
thuis. Daarvan leggen al die prentbriefkaarten uit 1914-1918, elk op eigen wijze, getuigenis
af. In de hoop dat vooral dit aspect van de Eerste Wereldoorlog duidelijk naar voren komt.
Een oorlog die bij Belgen, Fransen en Britten – ondanks de Tweede Wereldoorlog daarna –
nog steeds bekend staat als 'De Groote Oorlog', 'La Grande Guerre' en 'The Great War'....
De indeling van de prentbriefkaarten (264 in fullcolour!) in het boek is vooral thematisch en enigszins
chronologisch – de eerste kaarten slaan op de periode vóór augustus 1914, de laatste
hebben betrekking op de tijd na de wapenstilstand van 1918. Als geheugensteun is een
hoofdstuk opgenomen dat in het kort het verloop van de Eerste Wereldoorlog weergeeft.
|
